دلایل روشن نشدن مادربرد

تا حالا شده وقتی می‌خوای با کامپیوترت کار کنی، یکهو سیستم روشن نشه و حس کنی همه دنیا داره باهات دشمنی می‌کنه؟ بیشتر وقت‌ها مشکل از مادربرده! این قطعه، مثل قلب سیستمت عمل می‌کنه و برق تمام قطعات دیگه رو تأمین می‌کنه. اگر مادربرد روشن نشه، خب کامپیوترت هم دیگه کاری ازش برنمیاد. پس جدی گرفتن این موضوع ضروریه.

ما در اینجا قصد داریم دلایلی که باعث روشن نشدن مادربرد می‌شه رو بررسی کنیم. با خوندن ادامه مقاله، می‌تونی بدون استرس دوباره سیستم رو به کار بندازی و از کار با کامپیوترت لذت ببری.

بررسی 9 دلیل روشن نشدن مادربرد

در اینجا 9 دلیل روشن نشدن مادربرد رو برات آوردیم که با شناختشون، می‌تونی مشکل رو سریع پیدا و حل کنی. این نکات حتی برای تعمیر مادربرد هم به کارت میاد و سیستم‌ت دوباره زنده می‌شه.

1. مشکل در تأمین برق

مشکل در تأمین برق یکی از رایج‌ترین و ساده‌ترین دلیل‌های روشن نشدن مادربرده. انگار مثل اینه که گوشی‌تو به شارژ زدی، اما شارژر درست تو پریز نرفته یا کابلش قطعی داره. هرچی هم منتظر بمونی، درصد باتری تکون نمی‌خوره. مادربرد هم دقیقاً همینجوریه؛ تا برق درست بهش نرسه، اصلاً استارت نمی‌خوره.

اولین کاری که باید انجام بدی، چک کردن پاور سیستمه. مطمئن شو کابل برق درست وصل شده و کلید پشت پاور روی حالت روشنه. خیلی وقت‌ها مشکل از محافظ برق یا چندراهیه، پس با یه دستگاه دیگه تستش کن تا خیالت راحت بشه که برق می‌رسه.

بعدش سراغ کابل‌های داخلی پاور برو. کابل ۲۴ پین مادربرد و ۸ پین CPU اگر حتی یه ذره لق باشن، کل سیستم رو خاموش نگه می‌دارن.

اگه پاورت قدیمیه یا صداهای عجیب ازش درمیاد، با یه پاور سالم تستش کن. خیلی از مواقع روشن نشدن سیستم فقط به خاطر همین مسئله ساده برق‌رسانیه. پس قبل از اینکه دنبال مشکلات پیچیده‌تر بگردی، حتماً مطمئن شو جریان برق بدون نقص به مادربرد می‌رسه.

مادربرد چیست و چه کاربردی دارد؟

2. عدم اتصال مادربرد به بدنه کیس

شاید برات عجیب باشه، ولی گاهی روشن نشدن سیستم فقط به این خاطره که مادربرد درست روی بدنه کیس نصب نشده. خیلی‌ها فکر می‌کنن کافی‌یه مادربرد رو داخل کیس پیچ کنن، اما نصب اشتباه می‌تونه باعث اتصال کوتاه بشه و حتی مادربرد بسوزه.

یکی از اشتباهات رایج اینه که مادربرد رو مستقیم روی بدنه فلزی می‌چسبونن و از فاصله‌دهنده‌ها استفاده نمی‌کنن. این قطعات کوچک باعث می‌شن پشت برد با بدنه تماس پیدا نکنه و جریان برق اشتباهی رخ نده. اگه جا نذاریشون، پایه‌های لحیم‌کاری پشت مادربرد ممکنه با بدنه تماس پیدا کنه و برق اشتباهی بره به مادربرد.

همچنین اگر پیچ‌ها شل باشن یا مادربرد درست سفت نشده باشه، در هنگام روشن شدن ممکنه لرزش ایجاد بشه و اتصالات درست کار نکنن. پس اگه همه‌چیزو چک کردی ولی سیستم روشن نشد، یه نگاه به نحوه نصب مادربرد بنداز؛ خیلی وقت‌ها مشکل از همین نکته ساده‌ست!

3. مشکلات در قطعات مادربرد

مادربرد رو مثل یه مرکز فرماندهی تصور کن؛ جایی که همه چیز از همون‌جا کنترل می‌شه. اگر یکی از بخش‌ها خراب بشه، کل سیستم از کار می‌افته و کامپیوتر روشن نمی‌شه. خرابی‌هایی مثل خازن‌های بادکرده و ترانزیستورهای سوخته یا اتصالی روی مدار، از دلایل رایج روشن نشدن مادربردن. بوی سوختگی یا خازن ترک‌خورده هم معمولاً نشونه واضح همین مشکله. البته بعضی خرابی‌ها هم فقط با ابزار تخصصی مشخص می‌شن.

از طرفی، نصب اشتباه قطعات هم دردسر درست می‌کنه. مثلا رم یا CPU اگر درست جا نرفته باشن، سیستم روشن نمی‌شه بدون اینکه نشونه خاصی داشته باشه. حتی پیچ‌های خیلی سفت روی مادربرد می‌تونن اتصال کوتاه ایجاد کنن. اگر مطمئن شدی پاور سالمه اما همچنان سیستم روشن نمی‌شه، بهتره یه متخصص مادربرد رو تست کنه؛ خیلی وقت‌ها با یه تعمیر ساده دوباره به‌خوبی کار می‌کنه.

پیشنهاد مطالعه: چرا بایوس مادربرد بوق میزند؟

4. مشکلات در کارت گرافیک

بعضی سیستم‌ها کارت گرافیک جدا دارن و بعضی‌ها فقط از گرافیک آنبرد استفاده می‌کنن. اگه کارت گرافیک جدا داشته باشی و مشکل پیدا کنه، سیستم روشن می‌شه اما تصویر نمیاد و خیلیا فکر می‌کنن کل سیستم روشن نشده.

اگه کارت درست جا نرفته باشه، برقش وصل نباشه یا کابل برق مخصوص کارت وصل نشده باشه، همین خودش می‌تونه دلیل اصلی عدم نمایش تصویر باشه. برای تست، کارت رو دربیار و از گرافیک آنبرد استفاده کن؛ اگه تصویر برگشت، مشکل از کارت گرافیکه.

یه اشتباه رایج هم اینه که کابل تصویر رو به مادربرد می‌زنن درحالی‌که کارت گرافیک نصبه. پس وقتی تصویر نداری، اول از همه اتصال کارت و کابل‌ها رو چک کن. گاهی فقط یه کابل اشتباه همه‌چیز رو به‌هم می‌ریزه.

5. مشکلات در حافظه رم

مشکلات رم معمولا همون چیزیه که وقتی سیستم روشن نمی‌شه اعصابت رو خورد می‌کنه. رم از مهم‌ترین قطعات کامپیوتره و اگر درست کار نکنه، حتی با سالم بودن بقیه قطعات هم سیستم یا بالا نمیاد یا شروع می‌کنه بوق‌های عجیب زدن. این بوق‌ها هرکدوم معنای خودشون رو دارن و بوق مربوط به رم کاملا قابل تشخیصه.

برای شروع، مطمئن شو رم کامپیوتر درست داخل اسلات جا خورده. خیلی وقت‌ها فقط با درآوردن و دوباره جا زدنش مشکل حل می‌شه. اگر چندتا رم داری، یکی‌یکی تستشون کن تا بفهمی کدومش مشکل‌سازه. حتی خاک گرفتن اسلات یا خود رم هم می‌تونه مانع اتصال درست بشه، پس با یه پاک‌کن تمیزش کن یا از هوای فشرده استفاده کن، فقط یادت باشه سیستم کاملا خاموش باشه.

اگه رم از نظر فیزیکی آسیب دیده یا با مادربردت سازگار نیست، حتی نمی‌ذاره سیستم روشن بشه. بهترین کار اینه که رم رو روی یه سیستم دیگه هم امتحان کنی. خلاصه اینکه موقع بررسی روشن نشدن کامپیوتر، از رم غافل نشو. خیلی وقت‌ها مشکل فقط همینه و با یه جابه‌جایی ساده حل می‌شه.

پیشنهاد مطالعه: چگونه مدل مادربرد را بفهمیم؟

6. مشکلات در BIOS یا UEFI

اول بذاریم روشن کنیم بایوس مادربرد چیه؟ BIOS یا نسخه جدیدش یعنی UEFI، مثل مغز کوچیک سیستم موقع روشن شدنه. این نرم‌افزار روی یه تراشه روی مادربرد قرار داره و قبل از همه چیز اجرا می‌شه. حالا اگه تنظیمات BIOS به هم بریزه یا آپدیتش ناقص انجام بشه، ممکنه سیستم روشن نشه یا تو مراحل ابتدایی گیر کنه.

یکی از مشکلات رایج، اورکلاک یا تغییر اشتباه تنظیماته که سیستم بالا نمیاد. راه‌حل ساده‌ش ریست کردن BIOSه: باتری گردی روی مادربرد (باتری CMOS) رو چند دقیقه دربیار و دوباره جا بزن یا از جامپر مخصوص ریست BIOS استفاده کن.

گاهی هم آپدیت ناقص یا اشتباه BIOS رو خراب می‌کنه و فقط یه تعمیرکار حرفه‌ای می‌تونه با فلش دوباره نجاتش بده. در موارد خیلی نادر، خود تراشه BIOS خراب می‌شه و سیستم روشن نمی‌شه. پس اگه همه چیز رو چک کردی و به نتیجه نرسیدی، BIOS رو هم بررسی کن.

7. مشکلات در کابل‌ها و اتصالات

گاهی مشکل خیلی ساده‌تر از چیزی که فکر می‌کنیه: یه کابل دررفته یا یه اتصال ناقص! سیستم‌های کامپیوتری به اتصال درست کابل‌ها وابسته‌ان. فقط یکی از کابل‌های اصلی مثل کابل برق مادربرد، کابل CPU یا کابل پنل جلوی کیس اگه درست جا نرفته باشه، سیستم روشن نمی‌شه یا درست کار نمی‌کنه.

اول کابل ۲۴ پین مادربرد و ۸ پین CPU رو چک کن. بعد کابل‌های پنل جلویی مثل Power SW هم مهمه، چون گاهی دکمه پاور کار نمی‌کنه فقط به‌خاطر اتصال اشتباه. کابل‌های SATA هارد و SSD هم اگه درست وصل نباشن، سیستم ممکنه روشن شه ولی ویندوز بالا نیاد. حتی کابل تصویر مثل HDMI یا VGA اگه وصل نباشه، فکر می‌کنی سیستم روشن نشده درحالی که فقط تصویر نداری.

یه نکته مهم دیگه، اتصالات شل یا فرسوده‌ست. بعضی کابل‌ها با گذر زمان خراب می‌شن یا پین‌هاشون کج می‌شه. پس وقتی سیستم رو باز کردی، همه کابل‌ها رو با دقت بررسی کن؛ گاهی یه اتصال کوچیک باعث قاطی شدن همه‌چیز می‌شه!

پیشنهاد مطالعه: معرفی انواع سوکت پردازنده و مادربرد

8. تعمیر یا تعویض پاور یا کابل پاور

پاور یا همون Power Supply قلب تپنده سیستمته. اگه خراب باشه یا درست کار نکنه، هیچ‌چیز دیگه روشن نمی‌شه. خیلی وقتا مشکل روشن نشدن مادربرد اصلاً تقصیر خودش نیست؛ ممکنه مشکل از پاور یا کابل برقی باشه که بهش وصله. اول کابل رو چک کن؛ شاید ساده به‌نظر بیاد، ولی خراب بودنش باعث می‌شه برق به پاور نرسه. یه کابل دیگه امتحان کن یا همین کابل رو روی یه دستگاه دیگه تست کن.

بعدش خود پاور رو بررسی کن. اگه فنش نمی‌زنه یا LED مادربرد روشن نمی‌شه، احتمالاً پاور سوخته. بعضی پاورها کلید خاموش/روشن دارن که فراموش می‌کنیم روشنش کنیم! اگه ابزار تست نداری، می‌تونی پاور رو روی یه سیستم دیگه امتحان کنی یا یه پاور سالم بیاری روی سیستم خودت تست کنی.

گاهی هم پاور با گذر زمان ضعیف می‌شه و دیگه برق کافی برای سیستم نمی‌ده، مخصوصاً اگه کارت گرافیک قوی یا قطعات زیادی داشته باشی. در این صورت یه پاور جدید و قوی‌تر لازم داری. خلاصه اینکه پاور رو دست‌کم نگیر؛ بدون اون، سیستمت هیچ کاری نمی‌تونه انجام بده.

9. مشکلات مربوط به CPU

CPU یا همون پردازنده، مغز سیستمه. بدون اون، حتی روشن شدن سیستم هم ممکن نیست، چه برسه به بالا اومدن ویندوز! اولین چیزی که باید چک کنی، نصب درست CPU روی مادربرده. وقتی پردازنده رو می‌ذاری، باید راحت جا بیفته و نیازی به فشار اضافی نباشه. مخصوصاً پردازنده‌های AMD که پایه‌هاشون روی خود CPU هستن و خیلی راحت خم می‌شن.

خمیر حرارتی هم نقش مهمی داره. اگه زیاد یا کم زده بشه، CPU بیش از حد داغ می‌کنه و ممکنه سیستم روشن نشه یا سریع خاموش بشه. فن CPU رو هم فراموش نکن؛ باید درست وصل باشه و کابل برقش به مادربرد وصل باشه، چون بعضی مادربردها بدون فن سیستم رو روشن نمی‌کنن تا آسیبی به پردازنده نرسه.

در نهایت، ناسازگاری CPU با مادربرد هم ممکنه عامل مشکل باشه. قبل از خرید همیشه چک کن که مادربرد از اون مدل CPU پشتیبانی می‌کنه یا نه. خیلی از مشکلات عجیب و غریب، فقط با یه بررسی ساده قابل پیشگیری هستن!

پیشنهاد مطالعه: آشنایی با انواع مادربرد کامپیوتر

سوالات متداول

کلام آخر

در نهایت، روشن نشدن مادربرد می‌تونه دلایل زیادی داشته باشه؛ از چیزای ساده مثل کابل برق یا نصب اشتباه قطعات تا مشکلات پیچیده‌تر مثل خرابی BIOS یا CPU. ولی نترس! با کمی حوصله و قدم‌به‌قدم همه چیز رو بررسی کنی، می‌تونی ریشه مشکل رو پیدا کنی.

همیشه با برق شروع کن، بعد سراغ قطعات دیگه برو. باور کن خیلی وقت‌ها بدون هیچ تعمیرکار و هزینه اضافی، سیستم دوباره جان می‌گیره و آماده کار می‌شه. پس نفس عمیق بکش، دست به کار شو و با راهنمایی‌ها جلو برو تا دوباره کامپیوترت مثل یه قهرمان آماده نبرد بشه!

تجربه‌ت با روشن نشدن مادربرد چی بوده؟ پایین برامون بنویس!